De verstrekking van substitutieproducten door de apotheekvestigingen in Antwerpen

Terug naar alle onderzoeken

Samenvatting

Uit de in 2004 uitgevoerde studie ‘Deconcentratie van de drughulpverlening in de Antwerpse Atheneumbuurt’ bleek dat zowel buurtbewoners, drughulpverleningscentra en druggebruikers hinder ondervinden van de huidige concentratie aan drughulpverlening in de Atheneumbuurt. Een spreiding van de hulpverleningscentra over de stad zou de overbelasting kunnen verminderen.

Eén van de mogelijkheden om een welbepaald aspect van de drughulpverlening, met name de substitutieverstrekking aan druggebruikers (in hoofdzaak methadon), te deconcentreren, bestaat in het uitbreiden van het systeem van substitutieverstrekking door apothekers. Er was echter weinig gekend over de huidige praktijk van substitutieverstrekking door apothekers. Ook over de houding van de apothekers hiertegenover is weinig geweten. Daarom werd eind 2006 een onderzoek uitgevoerd bij de apothekers in de stad Antwerpen door het Stedelijk Overleg Drugs Antwerpen (SODA), de Koninklijke Apothekersvereniging Antwerpen (KAVA) en de Databank Sociale Planning (DSPA).

Doelstelling

  • Peilen naar de attitudes en ervaringen van de Antwerpse apothekers in verband met de verstrekking van substitutieproducten.
  • Nagaan of er een uitbreiding mogelijk is van het aantal apothekers dat substitutieproducten verstrekt en of dit een gunstige impact zou hebben op de overlast in de Atheneumbuurt.
  • Nagaan welke noden en behoeften leven bij apothekers i.v.m. de verstrekking van substitutieproducten.

Onderzoekspopulatie

Alle apothekers van de stad Antwerpen (n=278) werden bevraagd via een postenquête. In totaal hebben 158 Antwerpse apothekers aan de enquête meegewerkt.

Voornaamste resultaten

Ervaring met substitutieverstrekking:

Slechts 11% van de apothekers in Antwerpen meldt nog nooit te maken hebben gehad met substitutieverstrekking. 78% van de apothekers heeft te maken gehad met substitutieverstrekking het laatste jaar. De geografische verdeling van apothekers die te maken hebben met substitutieverstrekking is zeer gespreid. Bijna 90% van de bevraagde apothekers is in de toekomst (nog) bereid om verder substitutieproducten te verstrekken.

Frequentie:

Alle apotheken, die op de vraag m.b.t. het aantal patiënten van de laatste 4 weken hebben geantwoord (N=99), hebben samen 313 personen aan hun substitutieproduct geholpen (gemiddeld aantal patiënten per apotheek = 3,17). Van die 313 patiënten gebruikt 84% methadon als vervangingsmiddel, 11% subutex en 3% temgesic. De apothekers uit de binnenstad (vooral deze uit de buurt met postcode 2060) werden met een hoger aantal substitutiepatiënten geconfronteerd. Het is niet zo dat apothekers die te maken krijgen met substitutieverstrekking uitsluitend in de binnenstad of in het vernoemde probleemgebied zouden gelokaliseerd zijn.

Draagkracht:

Gemiddeld ligt de ideale draagkracht rond de 3 à 4 patiënten per week per apotheek. Het zijn precies die apothekers waarvan het aantal patiënten niet zo hoog ligt, en die in meerdere mate niet in de binnenstad gevestigd zijn, die aangeven meer aan te kunnen dan hun huidig aantal. Dit is een positieve indicatie voor de werkbaarheid van een deconcentratiebeleid met betrekking tot apothekers.

Houding tegenover subsitutieverstrekking:

De overgrote meerderheid van de apothekers is of blijft bereid om substitutieproducten te verstrekken. 70% vindt dat de apotheker een functie heeft bij het helpen van verslaafden. Toch vind 36% dat de apotheek hiervoor geen geschikte plaats is. D 53% houdt substitutieverstrekking strikt verborgen voor de andere klanten. Apothekers zien in substitutieverstrekking niet zozeer een middel tot afkicken dan wel een ondersteuning voor verslaafden.

Overlast:

40% ziet geen problemen overlast voor de klanten en 46% wel. 57% van de apothekers meent dat bepaalde klanten zouden wegblijven indien ze op de hoogte zouden zijn van substitutieverstrekking. Een groot deel van de apothekers vindt substitutiepatiënten niet betrouwbaar en tot 46% meldt dat ze zich geregeld angstig voelen tegenover substitutiepatiënten.

Ondersteuning en baten:

Bijna alle apothekers vinden dat de inspanningen met betrekking tot substitutieverstrekking niet in verhouding staan tot de financiële baten. Bovendien vindt een grote meerderheid dat ze daarbij te weinig ondersteund worden.

Output

Decorte, L., Stoop, R., & De Bie, E. (2007). De verstrekking van substitutieproducten door de apotheekvestigingen in Antwerpen, VAD-berichten, 3, 16-17.

Online artikels & rapporten

Contact

Stad Antwerpen - Stedelijk Overleg Drugs Antwerpen (SODA), Koninklijke Apothekersvereniging Antwerpen (KAVA), Databank Sociale Planning stad Antwerpen
Lies Deckers

Algemene info

Looptijd

Startdatum 01/01/2006
Einddatum 31/12/2007

Methode

Enquête - schriftelijk

Type

Surveyonderzoek

Gefinancierd door

Lokale overheid

Product

Illegale drugs
Psychoactieve medicatie

Discipline

Beleidsondersteunend en economisch onderzoek

Regio

Vlaams

Status

Afgerond

Datum laatste wijziging: 09/08/2017
Dit item aanpassen