Vervolgproject cocaïnepreventie: een aanpak op verschillende fronten

Beleidsmaatregelen om de cocaïneproblematiek aan te pakken volgen elkaar in sneltempo op. Vaak zijn het repressieve maatregelen, terwijl preventie van cocaïnegebruik over het hoofd wordt gezien. VAD zette eerder al in op preventie met vier korte animatievideo’s over cocaïne, die mensen die cocaïne gebruiken naar informatie en zelftesten op de Druglijnwebsite leidden. Dit project krijgt binnenkort een vervolg met twee extra animatievideo’s. Daarnaast gaan we intermediairs versterken om met cocaïnegebruik in een werkgerelateerde context om te gaan.
© De Druglijn

Een beeld uit het animatiefilmpje over risico's van cocaïne

In 2023 deed VAD in opdracht van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Hilde Crevits een onderzoek naar cocaïnegebruik. Het onderzoek werpt een licht op de motieven waarom mensen cocaïne gebruiken en op de determinanten voor cocaïnegebruik. Dat zijn factoren die cocaïnegebruik kunnen uitlokken of in stand houden en die het risico op problemen kunnen vergroten of net beschermend zijn.

Preventiestrategieën gebaseerd op onderzoek

Daaruit bleek dat de motieven waarom mensen cocaïne gebruiken samenhangen met bepaalde gebruikspatronen. Het onderzoek bracht ook heel wat omgevingsgebonden risicofactoren in kaart. Op basis van de onderzoeksresultaten formuleerde VAD aanknopingspunten voor preventie. Zo bleek (online) peerwerking een uitstekende manier om de moeilijk bereikbare populatie van mensen die cocaïne gebruiken beter te bereiken. Nog een belangrijke preventiestrategie is mensen die cocaïne gebruiken informeren en sensibiliseren over gezondheidsrisico’s, net als het denormaliseren van cocaïnegebruik zonder te stigmatiseren.

© De Druglijn

Beeld uit een van de teasers over cocaïne

In dit vervolgproject gaan we met die aanknopingspunten aan de slag. We willen de gezondheidsvaardigheden van mensen die cocaïne gebruiken verbeteren en hen motiveren om hulp te zoeken als ze problemen ervaren met hun gebruik. Dat doen we door:

  • Kennisclips, zelftesten en kennistesten via sociale media gericht te verspreiden naar mensen die cocaïne gebruiken.
  • Intermediairs op de werkvloer deskundig te maken in het herkennen van en reageren op signalen van cocaïnegebruik.

Werken naar mensen die cocaïne gebruiken

De reeks animatievideo’s over cocaïnegebruik wordt uitgebreid met twee nieuwe video’s: een over de combinatie van cocaïne en alcohol en een over cocaïne in de werkcontext. We adverteren de clips met korte teasers aan een selectieve doelgroep op verschillende socialemediakanalen. Naast Instagram en Facebook bekijken we nog of het relevant is om in te zetten op platformen zoals Snapchat en Reddit. De teasers leiden door naar de website van De Druglijn waar mensen de langere versies van de video’s kunnen bekijken. Ze kunnen er ook een kennistest en zelftest afnemen en toegankelijke informatie vinden. Ten slotte schakelen we ook influencers in om onze boodschap gerichter bij de doelgroep te krijgen, namelijk mensen die cocaïne gebruiken of dit regelmatig in hun omgeving zien.

Afbeelding van de Druglijnwebsite

Werken naar intermediairs

Daarnaast zetten we in op deskundigheidsbevordering bij intermediairs die in een werkgerelateerde context in contact komen met mensen die cocaïne gebruiken. Het gaat hierbij om bedrijfshulpverleners zoals arbeidsartsen, preventieadviseurs psychosociale aspecten, bedrijfspsychologen, of intermediairs in de beroepssectoren waar verhoogde risicofactoren zijn, zoals een hoge werkdruk (havenbedrijven, horeca, advocatuur, vastgoedsector …). Met een e-learning ondersteunt VAD deze intermediairs om risicofactoren te identificeren en aan te pakken (bv. in het kader van een preventief alcohol- en drugbeleid).

Evaluatie staat centraal

Om zeker te zijn dat het project daadwerkelijk bijdraagt aan betere gezondheidsvaardigheden bij mensen die cocaïne gebruiken, zetten we evaluatie vanaf het begin centraal. Niet alleen zullen de impact van de advertenties en influencerposts en het selectieve websiteverkeer op de Druglijn worden gemonitord, we voorzien ook een bevraging bij de doelgroep over hoe ze de kennisclips en gerelateerde materialen ervaren.

Wil je meewerken?

Je kan deel uitmaken van de peergroep. Deze groep stellen we samen om feedback te geven op de campagne in de voorbereidende fase. Vragen als: ‘Zit de toon van de campagne goed’, ‘adverteren we bij de juiste profielen’ en ‘hoe bereiken we mensen het best via sociale media’ willen we voorleggen aan een panel van peers die zelf cocaïne gebruiken of vaak cocaïnegebruik in hun omgeving zien. Concreet organiseren we dit jaar twee vergaderingen om de inhoud van de campagne te beoordelen. De meerwaarde van zo’n groepsfeedback is dat we in interactie tot het beste resultaat komen. Wie deelneemt, krijgt daar een vergoeding voor.

Wil je graag als peer helpen bij het project of ken je mensen die hierin geïnteresseerd zijn? Contacteer Eva Blomme via eva.blomme@vad.be of 02 882 74 07.

Eva Blomme
Cocaïne, literatuursearches

Marie-Claire Lambrechts
Arbeid, eerstelijnsgezondheidszorg