Ondersteuningsmap “Een alcohol- en drugbeleid in de gevangenis”

Het gebruik van (alcohol en andere) drugs in de gevangenissen is een weerspiegeling van het middelengebruik in de maatschappij. Onderzoek heeft uitgewezen dat ongeveer de helft van de gevangenispopulatie vertrouwd is met illegale drugs, en dat het gevaar voor beïnvloeding van de andere helft zeer groot is. Risicofactoren zoals stress en verveling als gevolg van detentie vormen een gevaar voor gedetineerden om naar drugs te grijpen als antwoord op hun problemen.

Een alcohol- en drugbeleid in de gevangenis: geen overbodige luxe.

Een alcohol- en drugbeleid in de gevangenis is een samenhangend geheel van maatregelen. Het voorkomt dat de alcohol- en drugthematiek eenzijdig wordt aangepakt. Het gaat daarbij zowel om visieontwikkeling, reglementering, begeleiding, maar ook om voorlichting en vorming. Zo worden ook losstaande en éénmalige acties vermeden. Bij een alcohol- en drugbeleid streeft men ernaar om alle elementen van een beleid te kaderen binnen een langdurige werking, gesteund op duidelijke en concrete uitgangspunten.

Aangezien ‘welzijn en gezondheid’ de insteek vormen voor een A&D-beleid, kadert dit best binnen een globaal gezondheidsbeleid in de gevangenis. Het thema gezondheid is heel breed, de aanpak en de methodieken moeten dus ook veelzijdig zijn. Vertrekkend vanuit een globaal kader kan de gevangenis dan een eigen beleid ontwikkelen met een specifieke visie omtrent gezondheid, alcohol- en druggebruik en een doordachte werking op maat ontwikkelen naargelang de specifieke noden.

Ondersteuning bij het ontwikkelen van een alcohol- en drugbeleid in de gevangenis.

Het ontwikkelen van een alcohol- en drugbeleid op maat van de gevangenissen is een complex proces. Naar aanleiding van een pilootproject in de gevangenis van Brugge (2005-2006) bundelde VAD de opgedane ervaring in een ondersteuningsmap, bedoeld voor gevangenispersoneel en/of externe coaches die een alcohol- en drugbeleid opstarten. Vooral planmatig werken, randvoorwaarden en de opstartfase komen aan bod. De pijlers 'regelgeving en communicatie', 'begeleiding en voorlichting' en 'vorming en preventie' worden uitvoerig belicht en geïllustreerd met praktische tips en mogelijke valkuilen. Er zijn ook aanbevelingen voor implementatie en evaluatie van een alcohol- en drugbeleid.

Femke Wijgaerts
Vorming & Hulpverlening