Ginger 2019: een brede kijk op de preventiepraktijk in Vlaanderen

25/02/2021
In de voorbije 25 jaar heeft het registratieprogramma Ginger zijn degelijkheid en deugdelijkheid aangetoond. Elk jaar registreren Vlaamse preventiewerkers de activiteiten die zij in en met verschillende settings uitvoeren. Het huidige rapport geeft de Gingerresultaten van 2019 weer - het laatste jaar zonder de belemmerende impact van corona. Op basis van bijna 7.000 activiteiten van 100 preventiewerkers krijg je een zicht op welke preventieactiviteiten er met wie werden uitgevoerd.

Setting gezondheid blijft de motor in preventie

Het Gingerbeeld wordt steeds diverser. Terwijl 10 jaar geleden het gros van de preventieactiviteiten uitging naar de settings gezondheid, onderwijs en overheid, komen settings als welzijn en algemene bevolking nu meer tot hun recht. Net als in alle voorgaande registratiejaren zijn onderwijs en gezondheid ook in 2019 de twee meest bij preventie betrokken settings. Maar ze kennen wel verschillende evoluties. Terwijl de setting gezondheid zich op een hoog niveau handhaaft, met een participatie in vier op de tien preventieactiviteiten (39%), zakt het participatiegraad van de setting onderwijs voor het eerst onder een kwart van de preventieactiviteiten (23%).

Ook binnen settings wordt de aandacht meer gespreid over verschillende subvormen. Zo krijgt in de setting onderwijs het secundair onderwijs nog steeds de meeste aandacht maar komt hoger onderwijs duidelijk sterker aan bod dan vroeger. In de setting vrije tijd en cultuur blijft jeugdwerk de belangrijkste partner maar de uitgaanswereld en zelfs de vroeger amper bereikte sportwereld hebben ondertussen een veel manifestere plaats gekregen. In de setting welzijn gaat niet langer het overgrote deel van de preventieactiviteiten uit naar de integrale jeugdhulp maar wordt die breder gespreid over verschillende detailsettings. Daarbij staan in 2019 de woonzorgcentra sterk in de kijker.

Die nieuwe impulsen naar minder bereikte settings en detailsettings komen vaak voort uit nieuwe of verder ontwikkelde VAD-preventiemethodieken. Een positieve evolutie, die tegelijk aan het licht brengt dat er nood is aan meer preventiewerkers om in de verschillende settings met nieuwe methodieken en materialen aan de slag te gaan.

Wat leren de Gingerresultaten ons nog?

Overleg blijft een belangrijke activiteit in het uitvoeren van preventie, maar de laatste jaren verschuift de balans steeds meer naar activiteiten die sterker gestoeld zijn op de inbreng van expertise door de preventiewerker. Zo verdubbelde de laatste tien jaar het aandeel van consult en advies en ook het belang van coaching kent sinds 2016 een gestage groei. Vormingsactiviteiten, toch ook een belangrijke ondersteunende pijler van deskundigheidsbevordering, weten zich te handhaven.

De hoger aangehaalde diversificatie is ook merkbaar in de thema’s die bij preventie aan bod komen. Zo nam het thema ICT-verslavingen de laatste tien jaren een alsmaar belangrijkere plaats in waardoor het niet meer in de schaduw staat van de 'klassieke' thema's alcohol, illegale drugs, tabak en medicatie. Jammer genoeg is eenzelfde evolutie niet merkbaar voor het thema gokken. Nochtans verdient dit thema de nodige preventieve aandacht, gezien de omvang van het fenomeen, de potentiële risico’s die om de hoek loeren en de agressieve marketing die de sector van gokspelen en sportweddenschappen kenmerkt.

Er valt nog heel wat meer uit de Gingerresultaten te halen. Dus breng de nieuwsgierige speurder in jezelf tot leven en grasduin naar hartenlust in het Gingerrapport 2019.

Johan Rosiers
Ginger / Uitgaansonderzoek / Studentenbevraging / Leerlingenbevraging