Brochure over psychoactieve medicatie voor personen die verbaal minder sterk zijn

De brochure ‘wat je moet weten over medicatie voor slaap, angst, onrust of verdriet’ geeft informatie over psychoactieve medicatie op maat van personen die verbaal en/of cognitief minder sterk zijn. De brochure is geschikt voor jongeren en volwassenen. Het is een sterk visuele folder in eenvoudige taal. Dit maakt de brochure ook interessant voor anders lerenden of mensen met een beperkte kennis van het Nederlands.
© Towfiqu Barbhuiya via Unsplash


Deze brochure maakt deel uit van de reeks ‘wat je moet weten’, een reeks brochures in eenvoudige taal.

Uit de nodenbevraging van 2020 bleek dat niet enkel personen met een verstandelijke beperking nood hadden aan extra informatie over psychoactieve medicatie, maar ook hun begeleiders en omgeving. Daarom zijn er bij de brochure ook online fiches voor begeleiders en familie beschikbaar. Deze fiches geven extra informatie en kunnen begeleiders of naasten van een persoon met een verstandelijke beperking ondersteunen om het gesprek aan te gaan over psychoactieve medicatie.

Wat staat er in de brochure? 

Heel wat mensen hebben baat bij minder talige, beknopte en eenvoudige informatie. Deze brochure is speciaal ontwikkeld voor die doelgroep. De brochure werd uitgetest en nagelezen door personen met een verstandelijke beperking en hun begeleiders. 

Er wordt op een eenvoudige en visuele manier stilgestaan bij: 

• Wat is medicatie voor slaap, angst, onrust of verdriet?
• Wat gebeurt er als je deze medicatie neemt?
• Wat kan er mis gaan?
• Waarom je moet opletten met deze medicatie
• Mag je ook alcohol drinken en drugs gebruiken als je medicatie neemt?
• Hoe gebruik je medicatie juist?

Een cliënt die psychoactieve medicatie gebruikt

Als begeleider van volwassenen met een verstandelijke beperking word je geconfronteerd met psychoactieve medicatie, zoals slaap- en kalmeringsmiddelen, antidepressiva en antipsychotica. De brochure kan je helpen om het gesprek aan te gaan met je cliënt.

Psychoactieve medicatie kan – in combinatie met andere vormen van begeleiding - een grote meerwaarde betekenen voor cliënten die last hebben van matige tot ernstige psychische klachten. De medicatie kan de klachten verminderen en ervoor zorgen dat cliënten opnieuw beter functioneren.

In andere situaties, zoals bij probleemgedrag, is psychoactieve medicatie enkel aangewezen wanneer alle andere zorginterventies falen. Er moet dan ook zo snel mogelijk gestreefd worden naar afbouw van de medicatie om de kans op bijwerkingen of afhankelijkheid zo klein mogelijk te houden.

Of men nu beslist om met deze medicatie te starten, de medicatie voor langere tijd te blijven toedienen of net om af te bouwen, het is altijd een evenwichtsoefening. Bij elke beslissing omtrent het toedienen van psychoactieve medicatie, is het belangrijk de voordelen, mogelijke bijwerkingen en het risico op afhankelijkheid tegenover elkaar af te wegen.

Wanneer een cliënt begint met het gebruik van psychoactieve medicatie of bijwerkingen ervaart, is het aangewezen het gebruik van deze medicatie te bespreken met de cliënt. Dat is niet altijd evident: het is een gevoelig onderwerp, terwijl het net een van je prioriteiten is om een goed contact en een vertrouwensband met de cliënt te behouden.

© Mojoville/VAD

Een afbeelding uit de brochure

Hoe ga ik met de brochure aan de slag?

Een cliënt of diens omgeving kunnen vragen hebben over het medicatiegebruik. Maar ook als begeleider kan je bezorgd zijn over het medicatiegebruik van een cliënt. De brochure kan dan een hulpmiddel zijn om het gesprek aan te gaan.

Doordat de brochure gemaakt is op maat van mensen met een verstandelijke beperking zullen sommige cliënten er zelfstandig mee aan de slag kunnen. In andere gevallen is er extra ondersteuning nodig en bekijk je de brochure samen. Om de begeleiders hierin te ondersteunen is er online een begeleidersfiche beschikbaar. Deze fiche geeft extra info en kan helpen om het gesprek aan te gaan.

Vragen uit de omgeving van de cliënt 

Ook de omgeving van cliënten met een verstandelijke beperking kan nood hebben aan extra duiding. Daarom is er een online fiche beschikbaar voor de familie of omgeving van personen met een verstandelijke beperking. Deze fiche geeft meer informatie over de werking van psychoactieve medicatie, de effecten van medicatie en waar je alert voor moet zijn.

Joyce Borremans
Eerstelijnswelzijnswerk, VAPH, psychoactieve medicatie

Kaatje Popelier
Woonzorgcentra, ouderen, online toepassingen, psychoactieve medicatie