Beleidsmatig werken in de VAPH-sector

Ook als voorziening in de gehandicaptenzorg kan je een belangrijke rol vervullen op vlak van de alcohol- en drugthematiek. Dit kan je doen op verschillende vlakken:

  • cliënten informeren en sensibiliseren
  • alcohol- en drugproblemen opmerken en inschatten
  • middelenproblemen bespreekbaar maken
  • cliënten begeleiden en/of doorverwijzen

Al deze elementen en de omkadering ervan werk je uit in een alcohol- en drugbeleid. Je zorgt voor een samenhangend geheel van afspraken over hoe de voorziening omgaat met de alcohol- en drugthematiek en je bepaalt hoever de rol van de voorziening reikt. Met een beleid zorg je voor een gemeenschappelijke aanpak vanuit de gehele voorziening. Tegelijkertijd werk je preventief: je zorgt dat het voorkomen en beperken van middelen gerelateerde problemen effectief gebeurt. Hiermee creëer je een ondersteunend kader voor begeleiders, cliënten en mantelzorgers.

Een beleid bestaat uit vier pijlers: regelgeving, begeleiding, informatie en vorming en structurele maatregelen.

Regelgeving

In de pijler regelgeving legt de voorziening vast wat, in de context van de voorziening en in de verschillende afdelingen, wel en niet kan op vlak van middelengebruik. Je gebruikt het wetgevend kader als richtlijn. Er wordt ook vastgelegd wat de gevolgen zijn als de regels overtreden worden en wie hierin welke rol opneemt.

Begeleiding

In de pijler begeleiding legt de voorziening vast welke rol ze wil opnemen in de begeleiding van cliënten met alcohol- of andere drugproblemen. Hoe wordt problematisch gebruik opgemerkt, wat wordt opgenomen binnen een eigen begeleiding, wanneer wordt doorverwezen naar alcohol- en drugspecifieke hulpverlening … zijn enkele van de vragen die beantwoord worden.

Informatie en vorming

In de pijler informatie en vorming bepaalt de voorziening wat ze zal doen op educatief vlak. Hoe worden cliënten gesensibiliseerd en geïnformeerd over middelengebruik, hoe worden ze bewust gemaakt van de risico's ervan en het belang van verantwoordelijk gebruik? Op welke manier kunnen er vaardigheden bijgebracht worden in het omgaan met middelen?

Structurele maatregelen

Structurele maatregelen worden genomen om de doelstellingen van het alcohol- en drugbeleid te ondersteunen. Structurele maatregelen zijn meestal niet alcohol- of drugspecifiek, maar dragen bij tot een betere werking van de dienst in het algemeen en zijn gericht op het creëren van een ondersteunende leefomgeving. De focus ligt hierbij op een positief leefklimaat, open communicatie … Ook ingrepen in de infrastructuur horen hierbij, bijvoorbeeld een gezellige vrijetijdsruimte, oog voor privacy.


De leidraad 'Een alcohol- en drugbeleid in de gehandicaptenzorg' biedt houvast bij het uitwerken van een beleid. Je kan dit document bestellen of downloaden via de 'gerelateerde materialen' hieronder.

Nina Depaepe
Preventie onderwijs / Middelengebruik bij mensen met een beperking