Een beleid opzetten

Alcohol en ander drugs hebben een directe invloed op het functioneren (sociaal, emotioneel, cognitief, fysiek...) van de leerling op school en kan de ontwikkeling van de jongere en zijn kansen op een succesvolle schoolloopbaan beperken. Alcohol en andere drugs houden risico’s in voor de gezondheid, het welzijn en de veiligheid van de leerling én de schoolomgeving.

Drugpreventie vereist dan ook een beleidsmatige aanpak, gekaderd binnen het pedagogisch project van de school, met een werking op verschillende niveaus.  Een Drugbeleid Op School is opgebouwd rond de volgende pijlers: regelgeving, begeleiding, educatie en structurele maatregelen. 

Met een drugbeleid anticipeert de school op mogelijke problemen met drugs of druggebruik. Bovendien werkt de school hiermee aan de nieuwe VOET, niet alleen met de pijler educatie, maar met het geheel van een drugbeleid. Ter ondersteuning van de school concretiseerde VAD welke combinaties van eindtermen nagestreefd kunnen worden. U kan dit ontwerp op maat van uw eigen schoolproject verfijnen of verbreden.

Regelgeving

In de pijler ‘regelgeving’ bepaalt de school de regels met betrekking tot bezit, gebruik, onder invloed zijn, delen en dealen van genotmiddelen op school. Hierbij wordt afgebakend welke  situaties en plaatsen binnen de schoolcontext vallen -  aan de schoolpoort, bij extra muros activiteiten,…  - en welke regels daar gelden.
Maar regelgeving op zich kan niet voorkomen dat leerlingen grensoverschrijdend gedrag stellen. De school tekent ook procedures uit met een taakverdeling rond wie en hoe er gereageerd wordt bij (vermoeden van) regelovertreding. Idealiter bepaalt de school ook de communicatie met de diverse partners: CLB, ouders, justitie,…
De publicatie Juridische handvatten voor het gebruik en misbruik van alcohol en andere drugs op school is een bruikbare wegwijzer voor het uitwerken van regelgeving en het omgaan met (vermoeden van) regelovertreding.

Begeleiding

In deze pijler tekent de school de stappen uit die ondernomen worden wanneer de school bezorgd is over een leerling die minder goed functioneert. Er wordt stilgestaan bij wie welke taak en rol opneemt bij het opvolgen en het signaleren van verminderd functioneren, het begeleiden en eventueel doorverwijzen van leerlingen met drugproblemen.
Het CLB is daarbij een belangrijke partner. Voor het CLB ontwikkelde VAD in het kader van individuele begeleiding van een leerling de SEM-J. De vorming Motiverende gespreksvoering kan ondersteuning bieden aan leerlingenbegeleiders en CLB-medewerkers.

Educatie 

Effectieve drugeducatie houdt best rekening met volgende kwaliteitscriteria:

  • Corrigeren van verkeerde beeldvorming: jongeren overschatten systematisch het middelengebruik bij leeftijdsgenoten;
  • Werken aan persoonlijke en sociale vaardigheden: jongeren komen vaak in situaties waar het niet zozeer gaat om een stellingname voor of tegen drugs, maar om een veel gecompliceerdere keuze (zich manifesteren in een bepaalde situatie, respect krijgen van vrienden enzovoort). Omgaan met druk van leeftijdsgenoten, eigen beslissingen nemen, assertiviteit zijn belangrijke vaardigheden;
  • De leefwereld van de jongere centraal stellen, de inhoud van de drugeducatie laten aansluiten bij hun kennis- en ervaringsniveau en op een interactieve manier werken.

Er bestaan diverse didactische materialen en campagnes om met jongeren op maat te werken rond de alcohol- en andere drugthematiek.

Structurele maatregelen

Optimaal wordt dit educatief aanbod ondersteund door structurele maatregelen zoals het opstarten en ondersteunen van de leerlingenraad, het zorgen voor  een aangename infrastructuur, bevorderen van positieve contacten tussen leerkracht en leerling. Dergelijke maatregelen hebben ook een directe invloed op het middelengebruik.    

Hebt u nood aan een analyse van de situatie van de school met betrekking tot de alcohol- en andere drugthematiek?
De VAD-leerlingenbevraging biedt de school een zicht op het middelengebruik van de leerlingen (frequentie en hoeveelheid van gebruik, motieven, houding van vrienden, beschikbaarheid van illegale drugs,...). De bevraging is bovendien opgesteld volgens de pijlers van een drugbeleid (regelgeving, begeleiding, educatie en structurele maatregelen) en geeft de school over elk van deze onderdelen informatie waarmee ze haar beleid kan uitwerken of bijsturen. Deelnemende scholen ontvangen een rapport op maat van de school en worden uitgenodigd voor een vorming.
Frequently Asked Questions over de leerlingenbevraging.
Scholen die meer info willen of zich willen inschrijven, kunnen contact opnemen met Greet Van Holsbeeck (02 423 03 32).