français - english login - uw winkelmandje (leeg)
Is druggebruik een ziekte? Neen, zegt het gezond verstand. Moet het RIZIV de behandeling van druggebruikers vergoeden? Neen, zou je derhalve denken, het is een vrije keuze. Tenminste, dat schrijft Bart De Wever in zijn bijdrage "Romantisch gedweep" op 18 oktober.
Behandeling van alcohol- en druggebruik is er echter juist voor mensen die niet kunnen stoppen met gebruik, die dus afhankelijk of verslaafd zijn. En verslaving verwijst niet toevallig naar slavernij, dus extreme onvrijheid. Verslavingsartsen ervaren dagelijks dat hun patiënten al lang niet meer "kiezen" om te gebruiken. Als ze lichamelijk afhankelijk geworden zijn kunnen ze immers heel ziek worden als ze toch proberen ermee te breken. Na een ontwenningskuur hervallen velen omdat de zucht te groot is of omdat ze na het eerste glas niet meer blijken te kunnen stoppen. "Eigen schuld" zeggen sommigen; "gebrek aan wilskracht" beweren anderen.
Eigenlijk is dit een gevaarlijk denkspoor. Als de ziekteverzekering geen behandelingen meer vergoedt voor aandoeningen waar de patiënt ten dele zelf verantwoordelijk voor is, dan valt een groot deel van de patiënten met diabetes, hart- en vaatziekten, obesitas, longziekten uit de boot.
Lees het volledige opiniestuk
Sinds 1 april 2010 moeten alle bedrijven en andere organisaties uit de private sector een alcoholen drugbeleid hebben. Waar staan we na één jaar cao 100? Heel wat bedrijven hebben hun verantwoordelijkheid opgenomen. Maar dat is niet overal het geval. Al te vaak blijft het bij een intentieverklaring en bestaat het beleid alleen op papier. Bedrijven hebben nochtans heel wat te winnen bij een degelijk beleid.
top
Het artikel 'Hoe efficiënt is ons drugbeleid?' in De Standaard van 20 december 2010 gaat nogal kort door de bocht over een aantal aspecten van cocaïnegebruik. De getuigenissen bevestigen een aantal stereotiepen en laten slechts één kant van de medaille zien. In de publieke beeldvorming komt steevast de kraakwitte, glinsterende en glamoureuze kant van cocaïne aan bod. De donkere en grimmige kant van coke - zowel op vlak van productie en illegale handel als op vlak van risico's van gebruik- blijft al te vaak onderbelicht.
Alcohol en verkeersveiligheid is een topic die momenteel heel actueel is. Denk aan de dodelijke verkeersslachtoffers in Oosterzele en de beoordeling of het dronkenschap van de chauffeur het ongeval mee veroorzaakte, de discussies over het alcoholslot. Ook de speekseltesten op drugs in het verkeer blijven voor beroering zorgen. Het wordt tijd dat de wetgevende, rechterlijke en uitvoerende macht één eenduidig signaal geven dat alcohol en andere drugs en verkeersveiligheid echt niet samengaan.
Op 31 december 2009 werd in het Belgisch Staatsblad de wetswijziging gepubliceerd over de leeftijdsgrenzen voor het verkopen en schenken van alcohol aan jongeren. Deze wetswijziging werd van kracht op 10/01/10. In essentie zegt de wetswijziging het volgende: Het is verboden om alcohol te verkopen, te schenken of aan te bieden aan -16-jarigen. Met alcohol bedoelt men alle alcoholhoudende dranken van meer dan 0.5% vol. o.a. bier, wijn,…. Sterke drank mag men niet verkopen, schenken of aanbieden aan -18-jarigen (cf bestaande wetgeving). Van elke persoon die alcohol/sterke drank wil kopen mag gevraagd worden zijn leeftijd aan te tonen.
Lees meer
Alcoholgebruik is in onze samenleving volkomen geaccepteerd en een vast onderdeel van het sociale leven. Recepties, verjaardagsfeestjes, babyborrels, zijn ondenkbaar zonder toost met champagne, wijn of andere alcoholische dranken. Alcohol en feest horen samen. Maar ook bij vele dagdagelijkse gelegenheden heeft alcohol een vaste stek veroverd: alcohol als sociaal smeermiddel, om te ontspannen na een drukke dag, ... De grote sociale aanvaarding van alcohol verlaagt ook de drempel voor de leeftijd waarop kinderen en jongeren alcohol beginnen te drinken: 63% van de Vlaamse kinderen en jongeren heeft voor de leeftijd van twaalf jaar al alcohol gedronken! Terwijl onderzoek aantoont dat hoe jonger iemand iemand met drinken begint, hoe groter de kans dat hij ooit een alcoholprobleem ontwikkelt.
Heel wat ouders vragen zich af vanaf welke leeftijd ze hun kinderen alcohol mogen laten proeven of drinken. Om op deze vraag in te spelen, lanceerde De DrugLijn een spotje voor ouders. Bedoeling is duidelijk te maken dat het gebruik van alcohol door jongeren best zolang mogelijk uitgesteld wordt.
Bekijk het spotje Lees meer
Het voorstel tot pilootproject 'drugtesten binnen de Vlaamse alcohol- en drugsector' dat door de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen wordt gecoördineerd, is de voorbije dagen op een foutieve manier in de media gekomen en dit wil VAD graag rechtzetten.
Aanleiding van de mediabelangstelling was de bespreking van een resolutie van dhr. Wille in de senaat over drugtesten op uitgaanslocaties. Vanuit de media en de politieke wereld is een verkeerde link gelegd tussen deze resolutie en het pilootproject van VAD. Beide hebben evenwel heel andere doelstellingen en beogen een andere doelgroep.
Enkele weken geleden gooide Senator Paul Wille van de Open VLD met zijn resolutie over drugtesten de knuppel in het hoenderhok. De senator denkt erover om een kwaliteitscontrole voor partydrugs in te voeren.
VAD erkent de problematiek van het recreatief druggebruik in het nachtleven maar ziet de aanpak ruimer dan enkel het testen van partydrugs op vraag van de gebruiker. VAD streeft veeleer naar een veilig en gezond uitgaansleven voor iedereen die uitgaat. "Wie geen risico wil lopen gebruikt beter geen drugs" is de baseline van elke communicatie. In tweede instantie moeten verschillende initiatieven worden genomen om de schade als gevolg van druggebruik zoveel mogelijk te beperken.
De zes ministers van Volksgezondheid van ons land hebben gisteren een gemeenschappelijke verklaring betreffende het toekomstige alcoholbeleid afgelegd. Het voorgestelde plan bevat een aantal maatregelen op vlak van beschikbaarheid, wetgeving, reclame, alcohol en verkeer en prijsbeleid. Speciale aandacht gaat naar jongeren en zwangere vrouwen.
Deze verklaring is een eerste deel van het Nationale Alcohol Actie Plan dat door de Cel Gezondheidsbeleid Drugs is voorbereid. De nu voorgestelde maatregelen behoren veelal tot de bevoegdheden van andere (federale) ministers, maar vormen de voorwaarden om een effectief gezondheidsbeleid met betrekking tot de alcoholproblematiek te kunnen voeren. Het blijft dus wachten op het tweede luik van het alcoholactieplan waarin de beleidsmaatregelen met betrekking tot preventie en hulpverlening worden geconcretiseerd. Zij vormen immers de ruggengraat van het actieplan waarbinnen de nu voorgestelde maatregelen een plaats krijgen.
Recent lazen we in de media de resultaten van het onderzoek van Jan van Overmeire in het kader van het behalen van zijn doctoraatstitel. Jan Van Overmeire heeft vanuit een unieke positie zes jaar lang gesprekken gevoerd met zijn respondenten, nachtenlang geobserveerd en deel uitgemaakt van de afterpartycultuur. Afterclubs en afterparty's zijn niet nieuw. Ze ontstonden reeds twintig jaar terug in het zog van de eerste mega-discotheken in Vlaanderen. Het gaat dus om een specifiek segment van het uitgaansleven dat snel een slechte reputatie omwille van overlast en excessief alcohol- en ander druggebruik kreeg. Dat laatste wordt nu door het onderzoek bevestigd.
De laatste maanden is er nogal wat te doen geweest over verschillende maatregelen ter preventie van alcoholgebruik: leeftijdsbeperking voor consumptie en aankoop van alcohol, prijsverhoging, verbod op reclame, selectieve verlaging van de alcoholpromillegrens voor onervaren chauffeurs. Het maatschappelijk debat is open verklaard en we volgen dit voor u op de voet.
In de voorbije maand vonden twee ongevallen plaats als gevolg van het snuiven van butaan- of aanstekergas. Het snuiven van vluchtige snuifmiddelen is geen recent fenomeen. Reeds tientallen jaren worden periodiek ongevallen als gevolg van het snuiven van middelen gemeld. De producten die daarvoor gebruikt worden, kunnen variëren (soms gaat het om vluchtige, organische oplosmiddelen zoals benzine, soms gaat het om drijfgassen in spuitbussen en soms gaat het om verdovingsmiddelen zoals ether). Het gaat vaak om producten die gemakkelijk en relatief goedkoop in de handel te krijgen zijn zoals benzine, disolvant, ether, lijm, drijfgassen, gas uit sigarettenaanstekers, antivries enzovoort.
Op zaterdag 8 maart kwamen vier mensen om in een zwaar verkeersongeval in Heverlee. De bestuurder bleek hard en roekeloos gereden te hebben. Hij en zijn passagier waren de avond voordien uitgeweest in een discotheek waar ze XTC gebruikt hadden. Tijdens hetzelfde weekend werd er een grootschalige verkeersactie gehouden rond de uitgaansbuurt in Menen. Iets meer dan 20% van de bestuurders werd positief bevonden voor het rijden onder invloed van drugs.
In België mag je onder de 16 jaar geen bier, wijn of aperitief kopen op café en je moet 18 jaar zijn om sterkedrank en alcopops (mixdrankjes zoals Breezers) te kopen. In de winkel geldt de wetgeving enkel voor sterkedrank en alcopops: ook hier mag je ze onder de 18 niet kopen. Voor bier, wijn en aperitieven bestaat er geen wetgeving; in pricipe kan elk kind deze dranken kopen. Toch is wetgeving alleen niet voldoende: ook al moet je 18 jaar zijn om sterkedrank te kopen in de winkel, er is nauwelijks of geen controle op de toepassing van deze wetgeving. Winkeliers zijn vaak niet op de hoogte van de bestaande wetgeving en leeftijd wordt bij aankoop van sterkedrank in de winkel niet gecontroleerd.
Comadrinken komt in Nederland en Groot-Brittannië niet enkel bij studenten en jongeren voor, maar ook bij zeer jonge tieners. Comadrinken is een extreme vorm van bingedrinken, waarbij men zoveel drinkt dat men in coma geraakt. Koppen brengt hierover op 18 december een Nederlandse reportage.
Nederland en Groot-Brittannië worden momenteel geconfronteerd met vrij risicovolle drinkpatronen bij jongeren (het zogenaamde binge drinking), waarbij jonge mensen in een korte tijdsspanne zeer veel alcohol drinken met de bedoeling om dronken te worden (we spreken van binge drinking als door vrouwen vijf en door mannen zes glazen worden gedronken in een tijdsspanne van twee uur). Comazuipen is daarvan een extreme vorm, waarbij men zoveel drinkt dat men in coma geraakt. Extra verontrustend daarbij is dat deze trend ook aanslaat bij zeer jonge tieners. Op dit ogenblik worden we in Vlaanderen niet in dezelfde mate met deze problematiek geconfronteerd, al zijn we vanuit VAD wel alert en bezorgd over dit fenomeen.
Vandaag bericht de media opnieuw over de vermeende onschadelijkheid van cannabis. Ze baseren zich op een Nederlands onderzoek naar het effect van cannabis bij regelmatig jonge gebruikers op geheugen en concentratie. Dit resultaat is niet nieuw, maar bevestigt wat we al lang weten, namelijk dat cannabis acuut een negatieve invloed heeft op het werkgeheugen - en dat is ook te zien in hersenscans - maar dat deze invloed niet blijvend van aard is. Met andere woorden cannabis heeft geen negatieve invloed op het geheugen op lange termijn, nadat het effect van THC is verdwenen.
Het onderzoek spitste zich enkel toe op geheugen en concentratie. Men heeft niet gezocht naar invloeden op andere delen van de hersenen. Er is meer en meer literatuur over de invloed van cannabisgebruik op de hersenstructuur, vooral bij jonge gebruikers. Zo bestaat er onderzoek dat zou aantonen dat herhaalde blootstelling aan THC kan leiden tot permanente veranderingen in het neurotransmittersysteem. Hierover is nog steeds een hevig wetenschappelijk debat aan de gang en we kunnen hierover nog geen uitsluitsel geven. Totdat we meer weten, is voorzichtigheid geboden, want de adolescentie is een kritieke periode voor de vorming van neurale verbindingen, vooral in de prefrontale cortex. Het is ook een periode waarin deze verbindingen extra gevoelig zijn voor omgevingsfactoren, waaronder bijvoorbeeld ook cannabis.
Het is dan ook kortzichtig om te concluderen dat blowen veilig is voor adolescenten als men enkel kijkt naar de invloed op geheugen en concentratie. Er zijn veel ernstigere risico's verbonden aan het blowen op jonge leeftijd, waaronder een verhoogd risico op afhankelijkheid en op psychose.
Cannabis - het meest gebruikte illegale product - stond de voorbije jaren re... Download hier - Lees meer...
De sectorspecifieke koepels, VAD, Feditos wallonne, Fedito bruxelloise, VVBV en FSPST, die de terreinorganisaties gespecialiseerd in de alcohol- en drugproblematiek groeperen en coördineren, bundelden de voornaamste bezorgdheden van het werkveld over het toekomstig federaal beleid met betrekking tot alcohol en andere drugs in een memorandum.
In de geest van de parlementaire werkgroep drugs (1996-1999) zijn alcohol- en andere drugproblemen in de eerste plaats gezondheids- en welzijnsproblemen die vanuit deze invalshoek moeten bekeken worden. Preventie verdient absolute prioriteit, gevolgd door hulpverlening en schadebeperking, met repressie als ultieme maatregel. De sector vraagt een coherent beleid voor àlle psycho-actieve middelen, dat in overleg en coördinatie tussen alle actoren op federaal en gemeenschaps- en gewestniveau wordt opgebouwd.
Om dit te waarborgen vraagt de sector beleidsinitiatieven waaronder de onmiddellijke oprichting van de Algemene Cel Drugs, een duidelijke reglementering die de toegankelijkheid van middelen moet beperken en een consequente financiering van het beleid. Op het vlak van preventie, hulpverlening en harm reduction zijn in dit memorandum de prioritaire vragen en noden opgenomen, alsook op het vlak van deskundigheidsbevordering, onderzoek en registratie.
De sector hoopt dat de toekomstige beleidsvoerders de alcohol- en drugproblematiek een duidelijk zichtbare plaats zullen geven in hun beleidsverklaring en toekomstig beleid.
Download het memorandum
De 3 federaties die de gespecialiseerde organisaties op het vlak van de alcohol- en drugproblematiek in België vertegenwoordigen (de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw (VAD) en de federaties van instellingen voor toxicomanie in Brussel en Wallonië (FEDITO)) reageren op de « Studie over Jongeren en Drugs » uitgevoerd door OIVO in opdracht van de Rodin Stichting. In hun reactie wijzen de 3 federaties op een aantal misleidende passages uit de studie en op een aantal onwaarheden en een visie die contraproductief werken in het complexe domein dat druggebruik bij jongeren is.
Op 4 december 2006 stond er een klein bericht in Het Laatste Nieuws met als kop "sterke stijging Vlaamse drugdoden". De Morgen deed het de dag nadien over met "aantal drugdoden stijgt fors". De berichtgeving kwam er na een parlementaire vraag van Annemie Turtelboom (VLD) aan minister van Justitie Laurette Onkelinckx (PS). VAD heeft de cijfers nader bekeken en concludeert dat enige nuancering op zijn plaats is. In de persberichten worden cijfers van 1997 (België) vergeleken met cijfers van 2004 (Vlaanderen). De gehanteerde cijfers dekken echter niet precies hetzelfde. Er werd een andere definitie gebruikt van drugdoden waardoor de cijfers niet zomaar kunnen vergeleken worden en er evenmin trends kunnen worden uit afgeleid. Daarnaast wordt vanaf 1998 een andere codering gebruikt voor het beschrijven van overlijdensoorzaken en is er een nieuw overlijdenscertificaat in voege, wat de vergelijkbaarheid mede bemoeilijkt.
Cannabis is de meest gebruikte illegale drug in Vlaanderen en in de rest van de wereld. 11.9 % van de leerlingen in het secundair onderwijs gebruikte het laatste jaar cannabis, waarvan 3.4 % regelmatig (VAD-leerlingenbevraging, 2005). Bij de hogeschoolstudenten loopt dit cijfer op tot 22.1% laatstejaarsgebruik, waarvan 8.7% regelmatige gebruikers (Studentenbevraging Associatie Universiteit Antwerpen en hogescholen Antwerpen, 2006). In het Vlaams gewest gebruikte 4.6% van de Vlamingen vanaf 15 jaar cannabis gedurende het afgelopen jaar (Gezondheidsenquête, 2004). Cannabis blijft een 'hot item' in onze samenleving en de voorbije decembermaand konden we heel wat stoere uitspraken over cannabis lezen en horen in de media. In onderstaande tekst willen we ingaan op de zin en onzin van de stepping-stone-theorie en op de mogelijke gevolgen van de stijgende THC-concentratie in cannabis. We vertrekken hierbij van een gezondheids- en welzijnsperspectief en baseren ons op ideologisch neutraal en methodologisch goed uitgevoerd onderzoek.
