Symposium 14de Onderzoeksplatform Middelengebruik

Praktische info

Wanneer: 22 juni 2017, van 13.30-16.30, onthaal met koffie vanaf 13.00 u.

Locatie: VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel.

Wegbeschrijving: VAD bevindt zich op wandelafstand van het station Brussel noord en is vlot bereikbaar .

Meer info: Else De Donder, 02 423 03 38

Het symposium is volzet. Inschrijven is niet meer mogelijk.

Situering & programma

De impact van een interventie wordt zowel bepaald door de kwaliteit van de interventieontwikkeling als door de kwaliteit van de implementatie. Een effectieve interventie kan immers pas impact hebben als ze gebruikt wordt en als ze haar doelgroep bereikt. Zonder een implementatieplan dat zorgt voor adoptie, uitvoering en behoud van de interventie, blijven die al te vaak in de kast van ontwikkelaars of organisaties zitten.

Implementatie wordt in de praktijk te vaak beperkt tot de intermediair in kennis stellen van het bestaan van de interventie. Onderzoek toont echter dat het kennen van een interventie alleen, niet noodzakelijk leidt tot het gebruik ervan. Daarnaast zijn er op het niveau van de intermediair en zijn organisatie nog een reeks determinanten die implementatie beïnvloeden. Ziet de intermediair de nood? Denkt hij dat de interventie effect zal hebben? Heeft de organisatie de capaciteit om de interventie te implementeren? Staat de organisatie open voor de innovatie?

In dit onderzoeksplatform willen we samen ontdekken welke determinanten op implementatie van invloed kunnen zijn, hoe we die kunnen analyseren en hoe we die ten slotte kunnen aanpakken. Vanuit het Intervention Mapping (IM) protocol (Bartholomew et al., 2016) wordt eerst een kader aangereikt om adoptie, implementatie en behoud van interventies in de praktijk in goede banen te leiden.

Vervolgens wordt aan de hand van een goed voorbeeld uit Duitsland geïllustreerd hoe een analyse kan gemaakt worden van de mate waarin de omgeving klaar is voor een interventie en hoe daarmee - in het kader van implementatie - rekening kan gehouden worden.

Tot slot, tijdens de discussietafel, denken beleidsmakers, praktijkwerkers en onderzoekers samen na over hoe de inzichten van het eerste deel toe te passen zijn in specifieke cases uit de Vlaamse praktijk en wat daarvoor vanuit de verschillende domeinen nodig zou zijn om de systematiek van implementatie te bevorderen.


Programma

13.00 u. Onthaal

13.30 u. Welkom

Else De Donder, stafmedewerker VAD

13.40-14.20 u. Implementatie omkaderd

dr. Joris Van Damme, stafmedewerker VAD

In deze sessie wordt een introductie gegeven hoe op een onderbouwde en gestructureerde manier een implementatieplan uit te tekenen. De methodiek die voorgesteld wordt, maakt deel uit van het Intervention Mapping protocol. Dit is een gedetailleerd planningsprotocol dat helpt bij de ontwikkeling, implementatie en evaluatie van gezondheidsbevorderende interventies. Binnen dit ruimer kader licht Joris Van Damme de specifieke pijnpunten toe waarbinnen de volgende presentatie en de discussietafel passen.

14.20-15.00 u. Following a systematic approach to plan adoption and implementation of web-based substance abuse prevention interventions in the university context – Experiences and first results employing a community readiness assessment at ten universities (presentatie is in het Engels)

PD Dr. Claudia R. Pischke, Head of Unit ‘Applied Health Intervention Research’ at Leibniz-Institute for Prevention Research and Epidemiology – BIPS, Bremen, Duitsland

Universiteitsstudenten lopen een hoger risico op riskant gebruik van zowel legale als illegale middelen. Laagdrempelige interventies, zoals online preventieprogramma's, zijn zeer geschikt om een brede groep studenten te bereiken en om hen op maat gemaakte preventieboodschappen mee te geven. Er is de laatste jaren heel wat onderzoek beschikbaar over de effectiviteit van online interventies maar over de effectiviteit en de implementatie van dergelijke programma’s binnen universiteiten is nog weinig geweten. Het lopende ‘DIOS-project’ streeft naar het ontwikkelen van een strategie om de implementatie van diverse online interventies op de Duitse universiteiten te vergroten. De bereidheid om dit soort interventies uit te voeren is immers een noodzakelijke voorwaarde voor een succesvolle uitbouw.

Via kwalitatieve interviews met stakeholders op elke universiteit (bv. uit de administratie, adviesdiensten, studentenorganisaties) wordt een ‘community readiness assessment’ uitgevoerd van de Duitse universiteitscontext. Daarbij komen dimensies aan bod zoals de kennis van studenten over het probleem, de kennis over organisaties die bezig zijn met gezondheidsbevordering binnen de universiteitscontext, het universiteitsklimaat ten opzichte van gezondheidsbevordering, … Elke universiteit krijgt een ‘bereidheidsscore’ tussen 1 en 9 die de basis vormt voor aanbevelingen over gerichte online preventieprogramma's in de universiteit.

Claudia Pischke presenteert de volledige resultaten van dit onderzoek evenals de implicaties voor het toepassen van een ‘community readiness assessment tool’ in de schoolcontext.

15.00-15.20 u Koffiepauze

15.20-16.30 u. Discussietafel: implementatie van interventies – werken met intermediairs

Begeleider: Johan Jongbloet, stafmedewerker VAD

Deze discussietafel wil met praktijkwerkers, intermediairs, beleidsmakers en onderzoekers nadenken over systematische implementatiestrategieën om interventies op een kwaliteitsvolle en efficiënte manier via intermediairs bij de doelgroep te krijgen. De stakeholders krijgen de kans om drempels en mogelijkheden uit te wisselen met elkaar en samen op zoek te gaan naar haalbare, systematische initiatieven.

Vragen die daarbij aan bod kunnen komen zijn:

  • Welke determinanten gekoppeld aan de intermediair en zijn organisatie zijn doorslaggevend voor goede implementatie?
  • Welke contextgebonden determinanten (bv. op niveau beleid, organisatie, …) hebben een belangrijke impact op de implementatie?
  • Hoe kunnen deze determinanten in kaart gebracht worden?
  • Hoe kunnen we in implementatieplannen rekening houden met determinanten en zoveel mogelijk drempels wegwerken?

Na deze discussietafel gaan deelnemers naar huis met inspirerende inzichten en mogelijkheden voor nieuwe samenwerkingsverbanden en projecten.