Gingerresultaten 2017

Sinds 1996 registreert VAD via het computerprogramma Ginger alcohol- en drugpreventieactiviteiten in Vlaanderen. Dit geïnformatiseerde registratiesysteem maakt het mogelijk dat preventiewerkers hun uitgevoerde preventieactiviteiten rond alcohol en andere drugs aan de hand van een aantal standaardvariabelen registreren.

Sinds 2009 is er een nieuwe online-versie van Ginger door alle registrators in gebruik.

VAD bundelt de data op Vlaams niveau en beschrijft de resultaten in een jaarlijks monitoringrapport. Op die manier geeft Ginger een kijk op de spreiding van preventieactiviteiten binnen de sectoren en regio's en op de aard van de gevoerde activiteiten (vorming, overleg of consult). Op basis van de resultaten kunnen de registratoren vervolgens hun eigen werking richting geven. Verder is Ginger ook een informatiebron voor het Vlaamse gezondheidsbeleid.

Gingerresultaten in 2017

In totaal namen in 2017 101 preventiewerkers deel aan de Gingerregistratie, vooral regionale CGG-preventiewerkers (56 in totaal). Voorts namen 13 lokale en 32 Vlaamse preventiewerkers deel aan de registratie. Samen leverden zij 6.623 geregistreerde preventieactiviteiten aan.

Wat is het aandeel van elke sector?

In 2017 was de gezondheidssector nog steeds de meest bereikte sector, met een deelname aan ruim vier op de tien preventieactiviteiten (39,3%), waarbij in de eerste plaats de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg betrokken partner zijn. Alhoewel de gezondheidssector nog steeds een zeer sterke participatie in intersectorale activiteiten vertoont, nemen unisectorale activiteiten (activiteiten waar enkel die sector aan deelneemt) de bovenhand. De onderwijssector is de tweede meeste betrokken sector (26,2%), waarbij veruit de meeste aandacht gaat naar het secundair onderwijs. In de laatste jaren krijgt binnen die sector het hoger onderwijs meer aandacht dan voordien. De overheidssector komt procentueel gezien op de derde plaats (20,8%), waarbij vooral het grote aandeel intersectorale activiteiten opvalt: in zes op de tien intersectorale preventieactiviteiten zijn vertegenwoordigers van overheden betrokken. De welzijnssector komt dankzij een sterke deelname aan intersectorale activiteiten aan een participatie in ruim één op de zes preventieactiviteiten (17,5%). In vergelijking met enkele jaren terug is de sector vrije tijd en cultuur meer betrokken partij (12,7%). De meeste activiteiten worden nog altijd met het jeugdwerk of in de uitgaanswereld uitgevoerd maar sportverenigingen wordt steeds meer betrokken. De sector politie en justitie komt uit op 5,4%, waarbij het gros van die activiteiten alweer plaatsvindt in het kader van intersectorale samenwerking. De arbeidssector kent sinds 2010 een aanhoudende achteruitgang van het aandeel en strandt op 3,9%, voornamelijk unisectorale activiteiten.

Over welke soort activiteit gaat het?

Overleg komt in een derde van de activiteiten aan bod en dit vaker in de sectoren gezondheid en overheid. Vorming is in bijna een kwart van de activiteiten aan de orde van de dag, vooral in de onderwijssector. Consult en advies komt in één op de zes preventieactiviteiten aan bod, wat meer is dan voorheen. Deze activiteit komt in bijna alle sectoren even goed uit de verf maar toch nog iets mee in de vrijetijds- en cultuursector. Vroeginterventie is in iets minder dan één op de tien preventieactiviteiten aan de orde. Dat gaat vooral uit naar de algemene bevolking.

Tot wie richten de activiteiten zich?

Bijna driekwart van de in Ginger geregistreerde preventieactiviteiten richten zich tot intermediaire doelgroepen (intermediairs, preventiewerkers, bestuursniveau). In activiteiten met uiteindelijke doelgroepen gaat de meeste aandacht naar jongeren uit. Dat geldt het sterkst in de onderwijssector, waar jongeren zo goed als altijd deel uitmaken van de uiteindelijke doelgroep.

Welke items komen aan bod?

In vier op de tien preventieactiviteiten wordt geen specifiek middel als item naar voor geschoven. Deze categorie wordt gekozen als het over het ruimere thema middelengebruik gaat, zonder specifiek in te gaan op aparte vormen van dat middelengebruik. Van de specifiek benoemde items komt alcohol het meest aan bod, met name in bijna de helft van de activiteiten, op de voet gevolgd door illegale drugs. Alcohol en illegale drugs komen als specifiek thema merkelijk vaker voor in activiteiten met de algemene bevolking. De items tabak, medicatie en ICT-verslavingen komen in ongeveer een vijfde en het thema gokken in één op de zeven van de preventieactiviteiten aan bod.

Efficiëntie in beeld gebracht: multicomponentenbenadering en preventieketting

Het belang van intersectorale samenwerking in de laatste jaren toont aan dat er meer wordt gewerkt vanuit een integrale multicomponentenbenadering, wat uit tal van studies een effectieve aanpak bleek te zijn. Voorts zien we in Ginger de complementariteit van de preventieketting: VAD reikt op Vlaams niveau expertise en ondersteuning aan voor CGG- en lokale preventiewerkers (getuige o.a. het feit dat materialen van VAD/De Druglijn in de helft van de preventieactiviteiten gebruikt worden), CGG-preventiewerkers zetten sterk in op ondersteuning bij de implementatie van preventiemethodieken die op Vlaams niveau zijn uitgewerkt en lokale preventiewerkers bereiken met hun preventieactiviteiten de lokale actoren en de uiteindelijke doelgroep.

Johan Rosiers
Ginger / Uitgaansonderzoek / Studentenbevraging / Leerlingenbevraging