Gezond ouder worden en alcohol

VAD vraagt om het taboe te doorbreken en alcoholgebruik bij oudere volwassenen bespreekbaar te maken.

Niet zozeer jongeren, maar vijftigers en zestigers blijken de grootste alcoholconsumenten te zijn. Op weekbasis drinken 55- tot 65-jarigen de helft meer dan 15- tot 24-jarigen. En van alle Vlamingen die dagelijks alcohol drinken, zijn bijna twee op de drie 55 jaar of ouder.

Een zorgwekkende evolutie meent VAD, het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs, want dat aantal is op tien jaar tijd meer dan verdubbeld. Bovendien neemt, samen met de leeftijd, ook de impact van alcohol op de gezondheid toe. Steeds meer mensen streven bewust naar lang, actief en gezond leven, maar bij de mogelijke negatieve impact van alcohol lijken weinig 55-plussers stil te staan. Daarom vraagt VAD om het taboe te doorbreken en alcoholgebruik bij oudere volwassenen bespreekbaar te maken: ‘Als je ouder wordt, kan je minder goed tegen alcohol. Praat erover met je huisarts.’

Hoger alcoholgebruik bij 55+

Door de babyboomgeneratie is de groep 55-plussers nu veel groter dan vroeger. Tegelijkertijd drinkt de groep tussen 55 en 75 omwille van uiteenlopende redenen (andere levensstijl na pensioen dan vroeger, alcoholgebruik meer sociaal aanvaard, …) veel meer dan vorige generaties en meer dan jongere leeftijdsgroepen. Concreet: ongeveer 1 op 4 van alle Vlamingen tussen 55 en 75 jaar drinkt dagelijks alcohol. Zo leren ons cijfers van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid. Tien jaar geleden was dit nog maar 1 op 8. De Vlaamse richtlijn voor alcoholgebruik stelt dat wie ouder is dan 18 jaar en de risico’s van zijn of haar alcoholgebruik wil beperken, best niet meer dan 10 standaardeenheden per week drinkt. Bepaalde bevolkingsgroepen (waaronder ouderen) zijn extra kwetsbaar voor de negatieve effecten van alcoholgebruik en moeten daarom voorzichtig zijn met hun gebruik. Ze bespreken dit best met een hulpverlener. Uit onderzoek blijkt dat het aantal personen dat meer drinkt dan deze richtlijn net het hoogst ligt in de leeftijdsgroep 55-64 jarigen. 29,2% van de 55-64 jarigen drinkt meer dan 10 glazen per week, met een gemiddeld aantal van 14 glazen per week (17 voor mannen, 10 voor vrouwen).

Toenemende kwetsbaarheid

De impact van alcohol op je lichaam neemt toe naarmate je ouder wordt. Het lichaam heeft meer tijd nodig om de alcohol af te breken. De effecten duren dus langer en na het drinken vergt het meer tijd om te recupereren.

Te veel alcohol kan na verloop van tijd allerlei gezondheidsklachten veroorzaken. Zowel op lichamelijk vlak, maar ook op geestelijk vlak (bijvoorbeeld problemen met slaap of geheugen). Alcohol beïnvloedt ook de werking van medicatie die heel wat 55-plussers nemen voor bijvoorbeeld een te hoge bloeddruk of cholesterol.

Levenskwaliteit

Tal van klachten die overmatig gebruik van alcohol kan veroorzaken, zijn ook typisch voor het ouder worden. Dit zorgt ervoor dat alcoholproblemen op hogere leeftijd vaak niet opgemerkt worden, omdat de tekenen afgedaan worden als ‘normaal’ voor de leeftijd. Die ouderdomsklachten minderen als men minder drinkt en kunnen dus een belangrijke gezondheidswinst en een betere kwaliteit van leven opleveren.

“Wanneer het gaat over ouder worden en alcohol drinken, dan stuiten we vaak op weerstand," zegt Marijs Geirnaert, directeur van VAD. "Je hoort dan: ‘We gaan hen dat glaasje wijn toch ook niet afnemen?’ Dat is uiteraard niet de bedoeling, maar het is wel de moeite waard om even bij het alcoholgebruik stil te staan. Want voor wie te veel drinkt, kan alcohol al snel meer levenskwaliteit kosten dan bijbrengen. Vallen, concentratie- en geheugenproblemen, depressie, … Het zijn allemaal klachten die zwaar kunnen wegen, en het zijn ook allemaal klachten die veroorzaakt of verergerd kunnen worden door alcohol. Bovendien ontwikkelen mensen ook in deze levensfase nog een alcoholprobleem. Preventie blijft dus zinvol.”

"Ook in deze levensfase ontwikkelen mensen nog een alcoholprobleem. Preventie blijft dus zinvol."

Marijs Geirnaert, directeur van VAD

Actie!

Om oudere volwassenen te informeren en sensibiliseren rond hun alcoholgebruik heeft VAD de afgelopen jaren al heel wat initiatieven genomen. Alle beschikbare materialen en methodieken vind je terug in onze catalogus. Ook op www.druglijn.be is extra informatie te vinden voor 55plussers.


Karen Vanmarcke
Ouderen/jeugdwerk/gamen