Productinfodossier gokken

Er zijn verschillende soorten kansspelen en kansspeluitbaters: casino's met tafelspelen en automatische spelen, speelautomatenhallen, drankgelegenheden met bingo's, wedkantoren, onlinekansspelen, nationale loterij, paardenwedrennen, sportweddenschappen, televisie- en gsm-spelletjes, weddenschappen op evenementen en kienen.

Het aanbod van kansspelen wordt steeds groter, onder andere via internet en ze bevatten steeds meer risicofactoren (onmiddellijk het resultaat kennen, lage drempel).

De huidige 'Wet op de kansspelen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de spelers' dateert van 7 mei 1999. Aangezien de goksector volop in ontwikkeling is, komen er steeds wijzigingen in de toepassingen en de uitvoeringsbesluiten. Voor een recente stand van zaken kan men terecht op www.gamingcommission.fgov.be waar wetgeving, Koninklijke Besluiten, decreten, rechtspraken en protocollen inzake kansspelen in onder meer drankgelegenheden, speelautomatenhallen en casino's terug te vinden zijn. Controle en toezicht van de kansspelen valt onder de Kansspelcommissie.

Gokverslaving

Zoals bij middelengebruik is er ook bij gokken een spectrum van gokgedrag gaande van abstinentie over recreatief gokken en problematisch gokken tot pathologisch gokken.
'Pathologisch gokken' is vanaf 1980 in de DSM opgenomen. De American Psychiatric Associaton beschouwt het als een geestelijke ziekte, te situeren in de stoornissen van de impulscontrole.

Gokverslaving wordt door een aantal wetenschappers meer en meer als een bio-psycho-sociaal probleem beschouwd. Bij een frequent en herhalend gedragspatroon kunnen er negatieve biologische gevolgen optreden in het functioneren van de hersenen. Sommige wetenschappers situeren hier het ontstaan van verslaving. Zo moeten gokkers steeds meer gaan gokken om eenzelfde opgewonden gevoel te krijgen als voordien, met hogere inzetten of verhoogde frequentie als gevolg. Bij sommige gokkers zijn ook ontwenningsverschijnselen vastgesteld bij een gokstop.
Ook genetische en neuro-biologische factoren zouden een rol spelen bij de ontwikkeling van pathologische gokproblemen.

In België zijn er geen prevalentieonderzoeken gebeurd. We kunnen enkel een schatting maken van het aantal problematische of pathologische spelers. Op basis van buitenlandse prevalentiecijfers schat men dat in België ongeveer 100.000 problematische gokkers zijn, waarvan 20.000 pathologische.

Hulpverlening

Dat personen met een gokprobleem hun weg gevonden hebben naar diensten voor verslavingszorg is niet te verwonderen. Er is een aantal gelijkenissen met middelenafhankelijkheid. Toch vereist de gokproblematiek een specifieke aanpak. Er zijn verschillende verklaringsmodellen én behandelingsstrategieën voor problematische gokkers. Effectiviteitsonderzoek toont aan dat een cognitief-gedragstherapeutische benadering het meest aangewezen is.

Preventie

Momenteel is de aandacht voor gokpreventie in Vlaanderen beperkt. Er is weinig preventiemateriaal ter beschikking.
Het lijkt zinvol om het grote publiek in het algemeen en risicogroepen in het bijzonder te sensibiliseren rond de gokproblematiek. Productinformatie, met vooral aandacht voor het toeval bij kansspelen en de negatieve winstverwachting, kunnen een eerste aanzet geven.

Daarnaast zijn eerstelijnsdiensten goed geplaatst om gokproblemen te detecteren. We denken hier in de eerste plaats aan OCMW en CAW in het kader van budgetbegeleiding of budgetbeheer.
Een interessant screeningsinstrument voor eerstelijnsdiensten is de EIGHT (Early Intervention Health Test): acht vraagjes die huisartsen of andere eerstelijnsdiensten kunnen afnemen.