français - english login - uw winkelmandje (leeg)
De afgelopen jaren heeft de kennis en deskundigheid omtrent de risico's en de behandeling en preventie van alcoholgerelateerde problemen zowel regionaal als internationaal een vlucht genomen. Daarom heeft VAD de voor handen zijnde wetenschappelijke literatuur rond alcohol gebundeld met als bedoeling deze informatie in de vorm van een dossier beschikbaar te maken voor derden.
Het dossier vat aan met een korte geschiedenis van de menselijke omgang met alcohol als genotsmiddel en bron van allerlei problemen. Het is zeer moeilijk te bepalen door wie of zelfs wanneer alcohol voor het eerst werd ontdekt. Het meest overtuigende bewijs wijst naar het Midden Oosten van ongeveer 10 000 jaar geleden. De eerste brouw ontstond waarschijnlijk bij toeval toen een boer een deel van zijn geoogste fruit liet rotten in water. Toen de eerste gedestilleerde alcohol werd ontdekt, werd het aanzien als duurzaam handelswaar dat als medicijn kon dienen voor zowat alle lichamelijke aandoeningen. Toen gedistilleerde dranken uiteindelijk talrijker werden en de prijzen bijgevolg daalden, steeg de populariteit van het product en werd het, naast het gebruik voor medicinale doeleinden, ook steeds meer aanzien als een drankje.
Geleidelijk aan ontwikkelen zich nieuwe inzichten en worden nieuwe begrippen (zoals bijvoorbeeld verslaving, problematisch alcoholgebruik, …) in het leven geroepen om het fenomeen beter te begrijpen. De concepten die tegenwoordig gebruikt worden om problemen gerelateerd aan alcoholgebruik te benoemen vinden hun wortels in de vroege negentiende eeuw, toen bepaalde medisch specialisten zulke stoornissen begonnen te zien als een volksgezondheidsprobleem. Na het scherpstellen van deze concepten wordt er in het dossier dieper ingegaan op enkele cijfergegevens en trends inzake alcoholconsumptie en drinkpatronen. Naar schatting zijn er in België tussen de 5 en 7% probleemdrinkers (vrouwen meer dan 4 eenheden per dag; mannen meer dan 6 eenheden per dag), wat neerkomt op een aantal tussen (bij benadering) 380 000 en 570 000 personen. Het dossier bevat cijfermateriaal met betrekking tot alcoholconsumptie presenteren voor zowel scholieren, uitgaanders, studenten als de algemene bevolking.
Het besteedt ook uitgebreid aandacht aan de gevolgen van (problematisch) drinken voor zowel het individu als de samenleving. Zo wordt er bijvoorbeeld stilgestaan bij wetenschappelijke gegevens over mortaliteit en morbiditeit. Veel alcohol drinken kan op lange(re) termijn leiden tot overgewicht, ontsteking van het maagslijmvlies, ontsteking van de alvleesklier, vetlever, leverontsteking, levercirrose, perifere zenuwaandoeningen, kankers (kanker van de mondholte, keelholte, strottenhoofd, leverkanker, borstkanker) en cardiovasculaire aandoeningen (hoge bloeddruk, infarcten). Hiertegenover staat dat alcohol soms ook een beschermende werking kan hebben op langere termijn. Matig gebruik van alcohol kan beschermen tegen bepaalde vormen van hart- en vaatziekten, diabetes en tegen de ontwikkeling van galstenen. Wat betreft de gevolgen voor de samenleving wordt er nader ingegaan op aspecten zoals alcohol en verkeer (ongevallen, rijden onder invloed,...), alcohol en sport (invloed op sporters en supporters,...), alcohol en de werkplaats (werkloosheid, arbeidsproductiviteit,...) en alcohol en het gezin (impact op kinderen, partnergeweld,...).
Ten slotte wordt in het dossier de nodige aandacht besteed aan verschillende bewezen effectieve interventies om alcoholproblemen het hoofd te bieden. Zowel preventie, hulpverlening, harm reductie als beleid komen hierbij aan bod. Vanuit deze afzonderlijke interventies zal geargumenteerd worden dat de beste manier om tot een effectieve (beleidsmatige) aanpak van alcoholproblemen te komen bestaat uit het implementeren van een mix van maatregelen: sommige regulerend en gericht op de volledige bevolking, andere eerder gericht op risicovolle individuen, risicogedrag of risicovolle omgevingen. Op deze manier kunnen zowel lange- als kortetermijnresultaten geboekt worden.
VAD bundelt in dit dossier de wetenschappelijke literatuur over alcohol. Risico... Download hier - Lees meer...
Lees ook de visietekst over alcohol en jongeren en de richtlijnen voor een aanvaardbaar alcoholgebruik.
Op 31 december 2009 werd in het Belgisch Staatsblad de wetswijziging gepubliceerd over de leeftijdsgrenzen voor het verkopen en schenken van alcohol aan jongeren. In essentie zegt de wetswijziging het volgende:
